11 Proces klantmanagement en werkzaamheden Strategische goederen

De taak van de Douane voor de handhaving van verboden en beperkingen heeft veelal betrekking op de aangifte voor het in het vrije verkeer brengen. Echter, bij een aantal taken bestaan voor goederen ook verboden en beperkingen voor het binnenbrengen, uitvoer en doorvoer in de Unie. Dit is alleen toegestaan onder strikte voorwaarden. Ook bij KM worden VGEM- werkzaamheden verricht. Let bij uw werkzaamheden altijd goed op of VGEM aspecten aan de orde zijn.

Is wetgeving strategische goederen van toepassing?

Controleer of de wetgeving voor strategische goederen van toepassing is op goederen waarvoor een vergunning is aangevraagd.

Controleer aan de hand van:

• het HSG;

• navraag bij de CDIU of het bedrijf strategische goederen invoert (lijst 1 en 2) , uitvoert (producten voor tweeërlei gebruik) (militaire goederen), overdraagt of doorvoert

• de controleaanwijzingen in het hoofdstuk Proces aangiftebehandeling voor uit- en doorvoer strategische goederen en invoer van lijst 1 en lijst 2-stoffen;

• het Gebruikstarief;

• de beschikbare VGEM-tool.

Contact met vraagbaak en de CDIU

Als u bij uw werkzaamheden meer informatie nodig heeft om vast te stellen of goederen strategisch zijn, vragen heeft over de vergunningplicht bij uitvoer of doorvoer, de meldplicht, uitzonderingen, vrijstellingen, ontheffingen enzovoorts, raadpleegt u altijd eerst de vraagbaak. Als de vraagbaak niet bereikbaar is, kunt u zelf contact opnemen met de CDIU.

11.1 Afgifte vergunningen/certificaten (incl. initieel onderzoek)

Bij de afweging om een vergunning te verlenen en bij het beheer van bestaande vergunningen, wordt de manier waarop Douane toezicht uitoefent op de handhaving van VGEM-bepalingen meegenomen. Zie hiervoor het algemene deel van dit handboek VGEM

11.1.1 Algemene werkzaamheden afgifte vergunningen en Strategische goederen

Algemeen: afgifte van vergunningen

1. Controleer vóór afgifte van de aangevraagde vergunning of strategische goederen deel uitmaken van het goederenpakket en tot welke categorie deze behoren.
   
2. Als de vergunning gaat gelden of geldt voor strategische goederen controleer dan bij de CDIU of de vergunningaanvrager daar bekend is.
   

11.1.2 AEO vergunning

Bij de behandeling van een aanvraag voor een vergunning AEO consulteert de Douane - via het Landelijk centrum AEO (LCAEO) – de CDIU over bedrijven die een vergunning hebben aangevraagd in het kader van de regeling AEO.

Als de CDIU relevante gegevens heeft die een beletsel kunnen vormen voor het aangaan van afspraken dan wel de afgifte van een vergunning AEO, deelt zij dit mee aan het LCAEO. De CDIU treedt indien noodzakelijk in contact met het verantwoordelijk ministerie. Het LCAEO koppelt aan de CDIU terug wat met de gegevens is gedaan en of de afspraken dan wel de vergunning al dan niet is verleend.

11.2 Cyclisch toezicht

Om na te gaan in hoeverre het goederenpakket van een klant betrekking heeft op Strategische goederen, moet de klantmanager gebruik maken van de VGEM-Tool en VGEM controlekaarten in ATD.

De uitkomsten zijn bepalend voor de specifieke detectie- en afdekkingactiviteiten die moeten worden verricht in het kader van cyclisch toezicht.

11.3 Administratief toezicht

Door administratief toezicht op vereenvoudigingen en vergunningen, overwegend via de administratie van een bedrijf, wordt vastgesteld of aan alle wettelijke bepalingen is voldaan.

De medewerker die de administratieve controle verricht, is verantwoordelijk voor de juiste uitvoering van de controleopdracht. Als de controleopdracht een aspect m.b.t. strategische goederen bevat, maakt hij of zij gebruik van in de controleopdracht verwerkte (VGEM)informatie en het behandelprogramma in ATD waarin de VGEM aspecten zijn opgenomen.

11.3.1 Administratieve controle Inschrijving In de Administratie van de Aangever (IIAA)

Bij de voorbereiding van de administratieve controle moet via de eerder ingediende periodieke aangiften beoordeeld worden of er sprake is geweest van de invoer van strategische goederen. Die beoordeling moet plaatsvinden door gebruik te maken van de VGEM-tool en in het Douaneaangifte Management Systeem (DMS) ingebrachte profielen.

De hierbij 'geraakte' aangifteregels moeten onderzocht worden op een mogelijk onrechtmatige invoer.

Als u bij een administratieve controle controleert of bij gebruik van een vereenvoudigde aangifteprocedure (vereenvoudigde aangifte brengen in het vrije verkeer) de wetgeving over strategische goederen wordt nageleefd, verricht u de volgende werkzaamheden:

11.3.2 Werkzaamheden administratieve controle vereenvoudigde aangifteprocedure

Administratieve controle vergunninghouder vereenvoudigde aangifteprocedure

1. Stem een eventuele gezamelijke controle met het Douaneteam POSS af.
   
2. Controleer of de vereenvoudigde aangifteprocedure wordt gebruikt voor invoer van lijst 1 en lijst 2-stoffen.
   
3. Als de vereenvoudigde aangifteprocedure wordt gebruikt voor strategische goederen terwijl dat niet is geregeld in de douanevergunning voor die procedure of als dit in strijd is met de bepalingen in de vergunning, handelt u als volgt:
   
   • Neem contact op met klantmanager.
     
   • Handel de bevinding verder af als onregelmatigheid.
     

11.3.3 Controle na invoer/uitvoer

De Douane voert ook administratieve controles uit bij importeurs en exporteurs die niet in het bezit zijn van een douanevergunning. Bij invoer spreken we dan van een controle na invoer (CNI) en bij uitvoer van een controle na uitvoer (CNU).

Tijdens een CNI(U) wordt de juistheid van de vermeldingen in de aangifte gecontroleerd (DWU, artikel 48). De controle dient vaak een financieel belang, maar kan ook van belang zijn voor de wettelijke verplichtingen met betrekking tot strategische goederen.

Ook de Adw biedt de ruimte voor een soortgelijke controle, waarbij de vermelding in de aangifte geen vereiste is. De Douane heeft dan een ruime bevoegdheid voor een controle na invoer en uitvoer op VGEM aspecten. In theorie is er een ruimere bevoegdheid. In de praktijk maakt de Douane van de geboden ruimte geen gebruik zolang daarover met de beleidsverantwoordelijke departementen geen afspraken zijn gemaakt.

11.3.4 Werkzaamheden controle na in- of uitvoer

Controle na invoer of uitvoer strategische goederen

1. Stem een eventuele gezamelijke controle met het Douaneteam POSS af.
   
2. Voer de werkzaamheden uit die zijn beschreven in het hoofdstuk Proces aangiftebehandeling en werkzaamheden.
   
3. Handel een vermoedelijke onregelmatigheid volgens de instructies af.
   

11.3.5 Vergunninghouder opslag met IIC

Als u bij een administratieve controle controleert of de vergunninghouder van een douane-entrepot in zijn administratie heeft vastgelegd voor welke goederen een IIC is behandeld, verricht u de volgende werkzaamheden:

Administratieve controle vergunninghouder opslag

1. Stem een eventuele gezamenlijke controle met het Douaneteam POSS af.
   
2. Controleer aan de hand van de kopieën van bij inslag behandelde IIC-afschriften of de vergunninghouder de behandeling van het IIC en de gegevens van de militaire goederen die Nederland zijn binnengekomen in zijn administratie heeft vastgelegd.
   
3. Controleer of de goederen zijn overgedragen naar een andere lidstaat of zijn doorgevoerd met een vergunning.
   
4. Handel uw bevinding af als onregelmatigheid als:
   
   • de gegevens niet zijn vastgelegd in de administratie
     
   • de goederen zijn uitgegaan of weder uitgevoerd zonder vergunning
     

11.3.6 Unie goederen

Als u bij deze administratieve controle bescheiden aantreft die doen vermoeden dat er overbrenging binnen de Unie van producten voor tweeërlei gebruik of overdracht van militaire goederen naar een lidstaat zonder vergunning plaats vindt, meldt u dat aan Team POSS.