4 Risicobeheersing

4.1 Risicobeheersing

De handhaving door de Douane is gebaseerd op risicobeheersing. Aard en omvang van de risico’s bepalen de gerichte inzet van handhavingsinstrumenten. De handhaving kent verschillende vormen in tijd en in werking, die elkaar aanvullen of versterken om het beoogde effect te bereiken. De Douane hanteert dus een gelaagde handhaving.

De Douane kan verschillende handhavingsvormen inzetten, van generiek (bijvoorbeeld monitoring, virtueel net, cameratoezicht) tot specifiek (bijvoorbeeld de controle van een goederenzending). De juiste keuze en inzet leiden tot een optimale doeltreffendheid (doen we de juiste dingen) en doelmatigheid (doen we de juiste dingen goed).

Risicovinding is een essentieel en onmisbaar element in het systeem van risicobeheersing, het genereert nieuwe signalen voor de risicobeheersing. Risicovinding kent twee vormen:

1. Specifieke risicovinding: planmatig en thematisch
2. Generieke risicovinding: tijdens de uitvoering van geïntegreerde controles en controles op basis van steekproeven

 In alle processen van de Douane passen we risicovinding toe. 

4.2 Prioritering en handhavingsplan Douane

Toepassen van risicobeheersing betekent ook keuzes maken. Niet alle risicoterreinen vragen evenveel aandacht. Daar waar risico’s het grootst zijn is ook de aandacht van de Douane het grootst. Op belangrijke handhavingsgebieden kiezen we gericht voor de inzet van (een mix van) effectgerichte handhavingsinstrumenten. Aan de overige, minder relevante handhavingsgebieden wordt minder intensief aandacht besteed.

 In het Handhavingsplan Douane is dit vertaald naar verplichtingen, aandachtsterreinen die maatschappelijk en/of politiek van belang zijn, prioriteiten en risicovinding. 

4.3 Handhaving

De Douane stelt jaarlijks vast welke risico’s zij wil afdekken. Ook stelt de Douane vast welke handhavingsmaatregelen zij daarvoor zal nemen. Dit eventueel in overleg met de convenantpartners. De Directie Strategie, Beleid en Internationaal (SB&I) team VGEM legt landelijk het specifieke handhavingsniveau vast in het Handhavingsplan Douane. Daar wordt het plan beheerd, geëvalueerd en (jaarlijks) geactualiseerd.

4.4 DOU-IT

DOU-IT is de applicatie waarmee de Douane-medewerker risicosignalen kan indienen. De Risico-analist van het Douane Landelijk Tactisch Centrum (DLTC) zal deze signalen vervolgens beoordelen en de vervolgstappen vastleggen. DOU-IT beheert de actuele risico-informatie waarbij vastgelegd is of een risico is afgedekt en zo ja, op welke wijze. DOU-IT is een belangrijk onderdeel van de risicoleercirkel.

In DOU-IT kan de douanemedewerker alle signalen kwijt die betrekking hebben op de handhaving van de Douane. Het gaat om informatie waarvan men denkt dat dit een mogelijk risico is voor Douane Nederland. Aan de hand van standaard invulvelden wordt u geholpen om uw risicosignaal zo volledig mogelijk te omschrijven. Er kunnen ook bijlagen worden toegevoegd zoals bijvoorbeeld een rapportage of een foto.

DOU-IT levert een bijdrage in de verdere ontwikkeling en besluitvorming over de ingebrachte signalen. Een risicosignaal in DOU-IT wordt veredeld en er wordt een besluit door de dossierhouder DLTC genomen voor een eventuele controle opdracht. Het DLTC is verantwoordelijk voor de monitoring en evaluatie van de controle opdrachten (kleine leercirkel) en Directie SB&I team VGEM voor het desbetreffende handhavingsgebied (grote leercirkel). 

 Klik op de snelkoppeling en u komt in DOU-IT. 

In het menu links onder ‘Starten’ ziet u ‘Registreren signaal’. Als u hier op klikt kunt u het signaal indienen

4.5 RIF (Risk Information Forms)

In de EU bestaat voor de douanediensten een systeem voor de uitwisseling van risicosignalen. Dit systeem heet RIF (Risk Information Forms). Hiermee wordt snel en doeltreffend informatie over douanecontroles en risico’s uitgewisseld onder douanediensten in de lidstaten. Binnen DLTC wordt het RIF-systeem gebruikt. In het RIF-systeem is het niet toegestaan persoonsgegevens op te slaan. Wanneer persoonsgegevens uitgewisseld moeten worden, worden andere systemen toegepast zoals CIS, 24H-contactpoints, wederzijdse of spontane bijstand.