2 Begripsbepalingen en wetgeving

2.1 Begripsbepalingen

Begrip	Omschrijving
Aangever bij de douane	een aangever zoals omschreven in artikel 5, punt 15, van Verordening (EU) nr. 952/2013 die in eigen naam een douaneaangifte voor het vrije verkeer van goederen indient, dan wel de persoon namens wie deze aangifte wordt ingediend
Aanzuiveringsafrekening	het in artikel 175 van Gedelegeerde Verordening (EU) 2015/2446 van de Commissie bedoelde document
Adw	Algemene douanewet
Adr	Algemene douaneregeling
Bevoegde autoriteit	de door iedere lidstaat overeenkomstig artikel 11 aangewezen autoriteit
Broeikasgassen	broeikasgassen zoals gespecificeerd in bijlage I met betrekking tot elk van de in die bijlage vermelde goederen
CBAM-aangever	de persoon die een CBAM-aangifte indient of moet indienen. Dit is de importeur, wanneer deze zijn eigen aangiften doet of gebruikt maakt van een directe vertegenwoordiger. Een indirecte vertegenwoordiger kan optreden als aangever en de verplichting van de importeur overnemen
CBAM-aangifte	de verplichte aangifte die importeurs van CBAM-goederen moeten indienen bij de Europese Unie, waarin ze de hoeveelheid CO2-uitstoot bij de productie van die goederen buiten de EU doorgeven
CBAM-certificaat	een certificaat in elektronische vorm dat overeenstemt met één ton CO₂-equivalent aan ingebedde emissies in goederen
CBAM-goederen	De in bijlage I vermelde goederen
CBAM-rekeningnummer	het overeenkomstig artikel 16, lid 1, van Verordening (EU) 2023/956 aan de toegelaten CBAM-aangever toegekende nummer
CO2-equivalenten	Eenheid voor broeikasgasemissies uitgedrukt in vergelijkbare hoeveelheid CO₂. Omdat CO₂verreweg het belangrijkste broeikasgas is, wordt ook kortweg gesproken van CO₂.
Continentaal plat	een continentaal plat zoals omschreven in artikel 76 van het Verdrag van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee
Derde landen	een land of gebied buiten het douanegebied van de Unie
Directe emissies	Directe emissies zijn de broeikasgasemissies die vrijkomen bij de productie van goederen
Directe vertegenwoordiger	Een directe vertegenwoordiger handelt de douanevertegenwoordiger in naam en voor rekening van de importeur. De directe vertegenwoordiger heeft geen CBAM-verplichtingen. De importeur blijft voor de CBAM wetgeving de CBAM-aangever.
Douaneautoriteiten	de douanediensten van de lidstaten zoals omschreven in artikel 5, punt 1, van Verordening (EU) nr. 952/2013
Douanegebied van de Unie	het grondgebied als omschreven in artikel 4 van Verordening (EU) nr. 952/2013;
Emissies	de uitstoot van broeikasgassen in de atmosfeer door de productie van goederen
EORI-nummer	Economic Operators Registration and Identification Number. Dit nummer wordt gebruikt voor identificatie van aangevers bij douaneprocessen
Exclusieve economische zone	een exclusieve economische zone zoals omschreven in artikel 55 van het Verdrag van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee, die door een lidstaat op grond van dat verdrag als een exclusieve economische zone heeft verkondigd
EU-ETS	het systeem voor de handel in broeikasgasemissierechten in de Unie met betrekking tot de in bijlage I bij Richtlijn 2003/87/EG genoemde activiteiten, met uitzondering van luchtvaartactiviteiten
Importeur	de persoon die in eigen naam en voor eigen rekening een douaneaangifte voor het in het vrije verkeer brengen van goederen of een aanzuiveringsafrekening overeenkomstig artikel 175, lid 5, van Gedelegeerde Verordening (EU) 2015/2446 indient, of indien de douaneaangifte overeenkomstig artikel 18 van Verordening (EU) nr. 952/2013 door een indirecte douanevertegenwoordiger wordt ingediend, de persoon voor wiens rekening een dergelijke aangifte wordt ingediend
Indirecte emissies	de emissies die vrijkomen bij de productie van alle elektriciteit die gebruikt wordt in het productieproces. Ook wanneer de gebruikte elektriciteit niet op de locatie van het productieproces van het goed wordt geproduceerd, worden de emissie meegerekend bij de indirecte emissies.
Indirecte vertegenwoordiger	bij indirecte vertegenwoordiging handelt de douanevertegenwoordiger in eigen naam, doch voor rekening van de vertegenwoordigde. Een indirect vertegenwoordiger kan optreden als CBAM-aangever mits hij een toelating heeft en ingestemd heeft met de verplichting om de CBAM-aangifte te verzorgen.
In een lidstaat gevestigd	a) in geval van een natuurlijke persoon, elke persoon van wie de woonplaats zich in een lidstaat bevindt; b) in geval van een rechtspersoon of een vereniging van personen, elke persoon van wie de statutaire zetel, het hoofdkantoor of de permanente bedrijfsvestiging zich in een lidstaat bevindt
Ingebedde emissies	de Directe emissies en Indirecte emissies van CBAM-goederen en Inputmaterialen/precursoren. De emissie wordt uitgedrukt in CO₂-equivalenten (CO₂e).
Inlevering	verrekening van CBAM-certificaten met de aangegeven ingebedde emissies in ingevoerde goederen of met de ingebedde emissies in ingevoerde goederen die hadden moeten worden aangegeven
Installatie	een vaste technische eenheid waarin een productieproces plaatsvindt.
Invoer	het in het vrije verkeer brengen zoals bepaald in artikel 201 van Verordening (EU) nr. 952/2013
Militaire goederen	goederen die in het kader van militaire activiteiten worden vervoerd of gebruikt
NEa	Nederlandse Emissieautoriteit
Persoon	een natuurlijk persoon, een rechtspersoon of een vereniging van personen die geen rechtspersoonlijkheid bezit maar uit hoofde van Unierecht of nationaal recht wel als handelingsbekwaam is erkend
Producent	de producent of exploitant is degene die een productie-installatie exploiteert of beheert. Binnen CBAM wordt hier de producent in derde landen bedoeld.
Toelating	betreft een vergunning voor CBAM-aangever om CBAM-goederen te importeren.
Toegelaten CBAM-aangever	een persoon die overeenkomstig artikel 17 een toelating heeft gekregen van een bevoegde autoriteit
Verordening	Verordening (EU) 2023/956 van 10 mei 2023 tot instelling van een mechanisme voor koolstofgrenscorrectie

2.2 Wetgeving

Voor de taak van de Douane is de volgende wetgeving van belang.

2.2.1 Internationale verdragen

Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering
Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering is het basisverdrag om klimaatverandering tegen te gaan, met als doel de concentratie broeikasgassen te stabiliseren om gevaarlijke menselijke invloed op het klimaat te voorkomen, door landen te verplichten hun uitstoot te verminderen en samen te werken
Klimaatakkoord van Parijs
Het Klimaatakkoord van Parijs (2015) is een wereldwijde overeenkomst om de opwarming van de aarde te beperken tot ruim onder 2°C, met het streven naar 1,5°C ten opzichte van het pre-industriële niveau, door de uitstoot van broeikasgassen sterk te verminderen en klimaatneutraliteit tegen midden 21e eeuw te bereiken

2.2.2 Uniewetgeving

Verordening 2023/956 tot instelling van een mechanisme voor koolstofgrenscorrectie (hierna: Verordening)
Met deze verordening wordt een mechanisme voor koolstofgrenscorrectie (carbon border adjustment mechanism — hierna "CBAM") ingesteld. Dit mechanisme heeft als doel om broeikasgasemissies aan te pakken die in de in bijlage I van de Verordening vermelde goederen zijn ingebed bij de invoer van die goederen in het douanegebied van de EU. Dit moet bijdragen aan het verminderen van de mondiale broeikasgasemissies en de doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs ondersteunen. Ook moet deze verordening stimulansen scheppen voor de reductie van broeikasgasemissies door exploitanten in derde landen en de concurrentiepositie van in de EU gevestigde bedrijven (die onder het EU ETS vallen) beschermen.
Uitvoeringsverordening 2024/3210: uitvoeringsbepalingen voor Verordening (EU) 2023/956 wat betreft het CBAM-register
Uitvoeringsverordening 2025/486: uitvoeringsbepalingen voor Verordening (EU) 2023/956 wat betreft de voorwaarden en procedures in verband met de status van toegelaten CBAM-aangever
Uitvoeringsverordening 2025/2210: uitvoeringsbepalingen voor Verordening 2023/956 voor goederen en veredelingsproducten die naar het continentaal plat of de exclusieve economische zone van lidstaten worden gebracht. Hoewel er voor het overbrengen geen invoeraangifte hoeft te worden ingediend, gelden er andere bepalingen.
Uitvoeringsverordening 2025/2546: betreffende de toepassing van de beginselen voor de verificatie van aangegeven ingebedde emissies
Uitvoeringsverordening 2025/2547: uitvoeringsbepalingen voor Verordening 2023/956 wat betreft de methoden voor de berekening van ingebedde emissies in goederen
Uitvoeringsverordening 2025/2548: uitvoeringsbepalingen voor Verordening 2023/956 betreft de berekening en bekendmaking van de prijs van CBAM-certificaten
Uitvoeringsverordening 2025/2549: wijziging en rectificatie van Uitvoeringsverordening 2025/486 tot vaststelling van uitvoeringsbepalingen voor Verordening 2023/956 wat betreft de voorwaarden en procedures in verband met de status van toegelaten CBAM-aangever
Uitvoeringsverordening 2025/2619: vaststelling van uitvoeringsbepalingen voor Verordening 2023/956 van het Europees Parlement en de Raad wat betreft de door de douaneautoriteiten verstrekte informatie
Uitvoeringsverordening 2025/2620: uitvoeringsbepalingen van Verordening 2023/956 wat betreft de berekening van de aanpassing van de gratis toewijzing aan het aantal in te leveren CBAM-certificaten

2.2.3 Nationale regelgeving

Wet milieubeheer, (hierna: Wm) Hoewel CBAM een EU-verordening is, zorgt de Nederlandse overheid voor de nationale uitvoering. De Wet milieubeheer (Wm) vormt de nationale juridische basis voor de uitvoering, handhaving en sancties van de Verordening in Nederland; de NEa en de Douane gebruiken de Wm als basis om toezicht te houden op importeurs en de CO2-uitstoot te controleren, en het zorgt voor een koppeling tussen EU-regelgeving en nationale handhaving om "koolstoflekkage" tegen te gaan.