1 Inleiding

1.1 Doel van het voorschrift

In de nationale en Unie wetgeving over afvalstoffen is de Douane aangewezen als één van de instanties die belast is met het toezicht op de naleving van deze wetgeving. In dit voorschrift leest u welke taak de Douane heeft en op welke wijze de Douane deze taak uitvoert.

Dit voorschrift bevat ook een toelichting op de toepasselijke wetgeving, de
bevoegdheden van de Douane en de taakverdeling tussen de verschillende instanties. Ook is een beschrijving van de risicobeheersing opgenomen. Tot slot wordt ingegaan op de informatieverstrekking en vindt u de contactgegevens van de betrokken diensten.

In dit hoofdstuk wordt ingegaan op het doel van de afvalstoffenwetgeving. Er wordt een toelichting gegeven op de Bijlage 1 van het convenant van de Douane met het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (Min van I &W). Dit is het beleidsverantwoordelijke ministerie. Ook wordt de taak van de Douane beschreven.

Het doel van de afvalstoffenwetgeving

De EVOA geeft de procedures en regels voor het internationaal transport van afval. Het hoofddoel van deze verordening is om de menselijke gezondheid en het milieu te beschermen tegen de nadelige gevolgen die de transport van afvalstoffen kan hebben.

Bij ongecontroleerde handel en overbrenging kan het zoeken naar een goedkope manier van verwijdering van afvalstoffen leiden tot een ongewenste stroom van afvalstoffen naar die landen waar men deze afvalstoffen het goedkoopst kwijt kan.

Voor de overbrenging van afvalstoffen zijn daarom maatregelen getroffen om de procedures voor de overbrenging van afvalstoffen naar derde landen te reguleren. Hiervoor zijn verschillende procedures mogelijk afhankelijk van soort afval, of het voor verwijdering of nuttige toepassing (hergebruik en recyclen) en de herkomst of bestemming van de afvalstoffen.

De EVOA

Een belangrijke maatregel is de "Verordening (EU) nr. 2024/1157 van het Europees Parlement en de Raad van 11 april 2024 betreffende de overbrenging van afvalstoffen". Deze verordening wordt verder aangeduid als EVOA.

1.2 Herziening EVOA en overgangsperiode(2024-2027)

Vanuit de Europese Green Deal, het algemene plan van de EU op het gebied van milieu, bevat een ambitieus stappenplan om de Unie om te vormen tot een duurzame hulpbronnen efficiënte en klimaatneutrale economie. Daarin is verzocht de Unievoorschriften inzake de overbrenging van afvalstoffen te herzien. In het nieuwe actieplan voor een circulaire economie van de Commissie van 11 maart 2020, wordt verder benadrukt dat er maatregelen moeten worden genomen om ervoor te zorgen dat de overbrenging van afvalstoffen voor hergebruik en recycling in de Unie wordt vergemakkelijkt, dat de Unie haar afvalproblemen niet naar derde landen uitvoert, en naast de milieu- en sociale voordelen daarmee ook de strategische afhankelijkheden van de Unie van grondstoffen worden gereduceerd.

Verordening (EG) nr. 1013/2006 is ingetrokken en vervangen door Verordening (EU) 2024/1157. Deze intrekking heeft gevolgen. Echter enkele bepalingen uit de verordening 1013/2006 zijn nog van kracht tot en met 21 mei 2027. De overgangsregeling is o.a. te lezen in artikel 85 Verordening (EU) 2024/1157.

1.3 Convenant

Het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I & W) is verantwoordelijk voor de handhaving van de milieuwetgeving en het handhavingsbeleid.

I & M werkt samen met andere handhavingdiensten zoals de Douane. De Douane en I & W hebben voor deze samenwerking een overeenkomst afgesloten. Per wettelijke regeling zijn in deze overeenkomst bijlagen opgenomen. De taak van de Douane is daarop gebaseerd.

Het convenant en de bijlage betreffende de overbrenging van afvalstoffen zijn opgenomen op de internetsite van de belastingdienst.

In dit voorschrift is de taak bij het toezicht op de overbrenging van afvalstoffen uit de bijlage beschreven en is deze taak uitgewerkt tot werkinstructies.

1.4 Taak van de Douane

Geen taak bij afvalstoffen in het vrije verkeer

Voor afvalstoffen die zich in het vrije verkeer van de Unie bevinden, heeft de Douane geen taak. De Douane heeft ook geen taak bij nationaal vervoer van afvalstoffen.

Taak bij CFK- en HCFK-houdende koel- en vriesapparatuur

De controletaak inzake het Richtlijn 2012/19/EU afgedankte elektrische en elektronische apparatuur (AEEA) op onder meer CFK- en HCFK-houdende koel- en vriesapparatuur wordt uitgevoerd op die momenten dat de Douane een controle op de overbrenging van afvalstoffen op grond van de EVOA uitvoert.

Taak bij de controle van BIA/RIA

De controletaak bij het bewijs van registratie van de vervoerder van afvalstoffen voor het Besluit inzameling afvalstoffen en de Regeling inzamelaars, vervoerders, handelaren en bemiddelaars van afvalstoffen wordt uitgevoerd op die momenten dat de Douane een fysieke controle op de overbrenging van afvalstoffen op grond van de EVOA uitvoert.