Ga direct naar de inhoud
Ga direct naar de filters
Ga direct naar de footer
1 Inleiding
1.1 Doel voorschrift
Bij de uitoefening van hun controletaak kunnen douaneambtenaren goederen aantreffen die vermoedelijk inbreuk maken op bepaalde intellectuele eigendomsrechten (IE-rechten). Dit voorschrift geeft instructies hoe u moet handelen.
1.1.1 Doel en belang bescherming IE-rechten
Een persoon of onderneming die een voortbrengsel zoals een uitvinding, model, merk, boek, kunstwerk etc. of een nieuw product ontwerpt of ontwikkelt, gebruikt daarbij unieke kennis. Het eindproduct in de vorm van bijvoorbeeld een kunstwerk, een specifiek (merk)teken, een boek of een bepaald procedé, krijgt daardoor een geheel eigen karakter. Met dit eindproduct kunnen grote (economische) belangen zijn gemoeid. Vaak is er jarenlang aan de ontwikkeling ervan gewerkt en wordt er veel geld in gestoken. Het is voor de bedenker/ontwikkelaar van zo’n voortbrengsel dan ook van groot belang dat iemand anders dit product niet zomaar mag namaken of gebruiken.
Inbreuken op IE-rechten (zoals namaak en piraterij) zijn fenomenen van internationale omvang en hebben ernstige gevolgen op economisch en sociaal vlak. Zo verstoren ze niet alleen een goede werking van de interne Europese markt, maar kunnen schadelijk zijn voor de consument. Naast de volksgezondheid zijn ook de openbare orde en de veiligheid in het geding. De bescherming van IE-rechten is dus van groot belang. Op grond van verordening 608/2013 (hierna Verordening) heeft de Douane hierin een taak.
1.1.2 Kaderovereenkomst
De IE-rechten waarop de verordening van toepassing is, vallen onder verschillende ministeries.
Het ministerie van Economische Zaken (EZ) is verantwoordelijk voor:
- merkenrecht
- tekeningen- en modellenrecht
- octrooirecht
- aanvullend beschermingscertificaat
- beschermde oorsprongsbenaming en geografische aanduiding
- bescherming inzake topografieën van halfgeleider producten
- uniecertificeringsmerk
Het ministerie van Veiligheid en Justitie (V&J) is verantwoordelijk voor:
Het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur is verantwoordelijk voor:
De bescherming van een gebruiksmodel is in Nederland niet geregeld.
De samenwerking tussen de ministeries is vastgelegd in diverse kaderovereenkomsten. Deze zijn nader uitgewerkt in diverse bijlagen die zien op de taak van de Douane bij de handhaving van de IE-rechten. Deze bijlagen zijn in dit voorschrift nader uitgewerkt tot instructies.
1.2 Taak Douane
Bij de handhaving van de IE-rechten heeft de Douane twee mogelijkheden:
- toepassing procedures verordening
- toepassing strafrecht
1.2.1 Toepassen procedures verordening 608/2013
Wanneer bij het aantreffen van goederen die vermoedelijk inbreuk maken op een IE-recht de verordening wordt toegepast, heeft de Douane een faciliterende rol. De Douane verleent ondersteunende voorzieningen zodat de rechthebbende in staat wordt gesteld om binnen een bepaalde termijn na te gaan of het gaat om goederen die inbreuk maken op zijn IE-rechten. De rechthebbende kan zo nodig civielrechtelijk optreden.
Wanneer in dit voorschrift een artikel staat zonder verwijzing naar een bron, dan wordt daarmee een artikel bedoeld uit verordening 608/2013.
1.2.2 Toepassen strafrecht
De rechthebbende op een IE-recht is zelf verantwoordelijk om op te treden tegen inbreuk op dat recht en beschikt over diverse civielrechtelijke mogelijkheden. Er zijn situaties waarin de civielrechtelijke handhaving niet voldoet of wenselijk is omdat de bescherming van het algemeen belang strafrechtelijk ingrijpen noodzakelijk maakt. In die gevallen past de Douane het strafrecht toe en niet de procedures uit de verordening.